Berat Kandili 2027

Berat Kandili: 22 Ocak 2027 Cuma akşamı (Şaban'ın 15. gecesi). Ramazan'ın ilk günü ise 8 Şubat 2027 Pazartesi'dir⁴.

Berat ne demek?

"Berat", Arapça berâe ya da berâet kelimesinden gelir ve bir yükümlülükten kurtulmak anlamına gelir. Şaban ayının 15. gecesine bu adın verilmesi, günah yükünden ilahî afla kurtulma umudundandır. Arapça kaynaklarda bu gece için "Şaban'ın ortasındaki gece", "mübarek gece", "rahmet gecesi" ve "belge gecesi" anlamına gelen adlar da kullanılır¹. Diyanet, beratı borçtan, hastalıktan, suç ve cezadan kurtulma ve günahlardan arınma olarak açıklar².

Duhân sûresi ve "mübarek gece"

Duhân sûresinin 3. ve 4. âyetlerinde Kur'an'ın "mübârek bir gecede" indirildiği ve "her hikmetli işin o gecede ayırt edildiği" bildirilir³. Âlimlerin çoğunluğu bu geceyi, Kur'an'ın Ramazan'da ve Kadir gecesinde indirildiğini bildiren âyetlere (Bakara 2/185; Kadr 97/1) dayanarak Kadir gecesi olarak anlar. İkrime ve bazı tâbiîn âlimleri ise bu âyetteki geceyi Berat gecesi olarak yorumlamıştır¹.

Bazı âlimler kıblenin Kudüs'ten Kâbe'ye çevrilmesini de hicretin ikinci yılında Berat gecesine yerleştirir; TDV İslâm Ansiklopedisi bu görüşü aktarmakla birlikte kesin bir hüküm vermez¹.

Şaban'ın 15. gecesiyle ilgili rivayetler

Bu geceyle ilgili en çok bilinen iki rivayet şunlardır:

• Allah'ın Şaban'ın 15. gecesinde rahmetiyle tecelli ettiği ve Kelb kabilesinin koyunlarının kılları sayısından daha çok kişiyi bağışladığı rivayeti (Tirmizî, Savm 39; İbn Mâce, İkâme 191).
• Bu gecenin ibadetle, gündüzünün oruçla geçirilmesini tavsiye eden; gece boyunca bağışlanma, rızık ve şifa dileyenlere karşılık verileceğini bildiren rivayet (İbn Mâce, İkâme 191).

TDV İslâm Ansiklopedisi bu iki rivayetin senedinin zayıf olduğunu belirtir¹. Ansiklopedinin "Kandil" maddesinde de Regaib ve Berat gecelerinin kutsallığının kesin olmadığı, bu gecelerde yapılacak ibadetlerle ilgili sahih bilgi bulunmadığı ifade edilir⁶. Diyanet'in Berat sayfası ve Din İşleri Yüksek Kurulu ise ikinci rivayeti bu gecenin değerlendirilmesiyle ilgili olarak aktarır²⁵. Zayıf rivayetler, bir gecenin dua ve ibadetle değerlendirilmesine engel değildir; yalnızca kesin bir hadis gibi sunulmamaları gerekir.

"Berat namazı" var mı?

Gazzâlî, İhyâ'da her rekâtında on bir İhlâs okunan yüz rekâtlık bir Berat namazından söz eder. Ancak Irâkī ve Nevevî bu namazın aslı olmadığını söylemiş, Nevevî onu bid'at saymıştır; Ali el-Kārî de rivayetin uydurma olduğunu, namazın hicrî 400 (milâdî 1010) yılından sonra Kudüs'te ortaya çıktığını yazar¹. Din İşleri Yüksek Kurulu da Hz. Peygamber'in kandil gecelerine özgü bir namaz ya da ibadet şeklinden söz etmediğini belirtir⁵. Bu gece kaza namazı ya da nafile namaz kılmak ise her zaman mümkündür.

Berat gecesinin tarihçesi

Fâkihî, hicrî III. (milâdî IX.) yüzyılda Mekke'de bu gecenin namaz, tavaf ve Kur'an okumakla ihya edildiğini anlatır. Hicrî V. (milâdî XI.) yüzyılın ortalarından itibaren Şam'daki Emevî Camii'nde Berat gecesinde kandiller yakılmış, bunu bid'at sayan fetvalara rağmen âdet bir süre devam etmiştir. İbn Kesîr'e göre Berat gecesinde tatlı dağıtma geleneğini başlatan, Selçuklu veziri Fahrülmülk'tür⁶. Osmanlı'da mübarek gecelere "kandil" denmesi, II. Selim döneminde (1566–1574) camilerin aydınlatılıp minarelerde kandiller yakılmasından gelir⁶.

Berat gecesi nasıl değerlendirilir?

Din İşleri Yüksek Kurulu kandil gecelerinin kişinin hayatını gözden geçirmesi, tövbe ve dua etmesi, Kur'an okuyup anlamaya çalışması, kaza ya da nafile namaz kılması için değerlendirilebileceğini; kandili izleyen gün oruç tutmanın da güzel görüldüğünü belirtir⁵. Diyanet, Berat gecesinde tefekkür etmeyi, kırgınlıkları gidermeyi, affetmeyi, kin ve intikam duygularını bırakmayı ve zulümden uzak durmayı tavsiye eder².

• Küs olduğunuz bir yakınınızı aramak, bir özür dilemek ya da birini içtenlikle affetmek.
• Ödenmemiş bir borcunuz ya da yerine getirilmemiş bir sözünüz varsa onu düşünmek.
• Kur'an okumak, kaza ya da nafile namaz kılmak, tövbe ve dua etmek.
• Din İşleri Yüksek Kurulu'nun güzel gördüğü üzere, sağlığınız elveriyorsa ertesi gün nafile oruç tutmak.

Merhumlarımızla helalleşmek

"Berat", kurtuluş ve arınma demek. Bu gece aramızdan ayrılanlarla aramızdaki hesapları da düşünebiliriz. Onlara karşı içimizde kalmış bir kırgınlık varsa bunu affetmek, onlar adına yerine getirilmemiş bir işi tamamlamak da bir vefa borcudur.

• Borç ve vasiyet. Diyanet'e göre merhumun bıraktığı maldan önce cenaze masrafları karşılanır, sonra borçları ödenir, ardından üçte biri aşmamak üzere vasiyeti yerine getirilir¹⁰; borçların mümkünse cenaze namazından önce ödenmesi tavsiye edilir⁹. Hz. Peygamber de vefat etmiş anne babaya yapılacak iyilikler arasında onların vasiyetlerini yerine getirmeyi saymıştır⁸. Ayrıntılar merhum için yapılacaklar rehberinde.
• Dua ve Kur'an. Okunan Kur'an'ın ve yapılan hayrın sevabı merhuma bağışlanabilir⁸. Okunabilecek sûreler ölüye okunacak dualar sayfasındadır.
• Hayır. Merhum adına faydası süren bir iyilik için sadaka-i câriye rehberine bakabilirsiniz.
• Kabir ziyareti. Belli bir güne bağlı değildir. Selam vermek, dua etmek ve Kur'an okumak uygundur; mum yakmak, bez bağlamak, kabirleri öpmek ise tevhid inancına aykırıdır⁷.

Merhumlarımızı anan Berat mesajları

Bu mesajları Kevser olarak biz yazdık; hiçbirini hadis ya da bir büyüğümüze ait söz olarak sunmuyoruz.

• Berat Kandiliniz mübarek olsun. Affın ve arınmanın umulduğu bu gecede aramızdan ayrılan sevdiklerimizi de rahmetle anıyoruz.
• Bu gece gönüllerimiz kırgınlıklardan arınsın, merhumlarımızın kabirleri nurla dolsun. Hayırlı kandiller.
• Anne babalarımız, eşlerimiz, kardeşlerimiz ve bütün geçmişlerimiz için bir Fâtiha da Berat gecesinde bizden gitsin.
• Sevdiklerinden ayrı ilk Berat'ını karşılayan dostlarımıza sabır, merhumlarımıza rahmet diliyoruz.
• Kandilimiz mübarek olsun. [Merhumun adı] için açtığımız dua köşesine siz de bir Fâtiha gönderebilirsiniz: [bağlantı]

Mesajınızı resim olarak paylaşmak isterseniz kandil kartı sayfasında merhumunuzun adını yazıp bu mesajlardan birini seçebilir, kartı indirip WhatsApp'ta gönderebilirsiniz.