Miraç Kandili: 4 Ocak 2027 Pazartesi akşamı (Recep'in 27. gecesi). Hicrî takvim güneş yılından kısa olduğu için 2027'de Miraç Kandili bir kez daha, 24 Aralık 2027 Cuma akşamı idrak edilecek4.
İsrâ ve Miraç ne demek?
"Mi'rac", yukarı çıkmak anlamındaki urûc kökünden gelir ve "yukarı çıkma aracı, merdiven" demektir. "İsrâ" ise gece yolculuğu anlamına gelir. Hz. Peygamber'in bir gece Mekke'deki Mescid-i Harâm'dan Kudüs'teki Mescid-i Aksâ'ya götürülmesine isrâ, oradan göklere yükseltilmesine mi'rac denir; Türkçede "Miraç" denince genellikle ikisi birlikte kastedilir1.
Kur'an'da İsrâ ve Miraç
İsrâ sûresi 1. âyet. Sûre, kulunu bir gece Mescid-i Harâm'dan çevresini bereketli kıldığı Mescid-i Aksâ'ya götüren Allah'ı tesbih ederek başlar; bu yolculuğun amacının ona âyetlerinden bazılarını göstermek olduğu bildirilir2.
Necm sûresi 13–18. âyetler. Bu âyetlerde Hz. Peygamber'in Sidretü'l-müntehâ yanında meleği bir kez daha gördüğü anlatılır ve şöyle buyrulur: "Hiç kuşkusuz o, rabbinin âyetlerinden en büyüğünü görmüştü."3 Diyanet'in Kur'an Yolu tefsirine göre sûre Mekke döneminin başlarında inmiş olsa da bu âyetler Mekke döneminin sonlarındaki Miraç'la ilişkilendirilir. Tefsir, âyetlerde sözü edilenin Cebrâil olduğu yorumunu daha güçlü bulur; 18. âyetle ilgili farklı görüşleri de aktarır3.
Bedenen mi, ruhen mi? TDV İslâm Ansiklopedisine göre kelâm ve hadis âlimlerinin çoğunluğu Miraç'ın bedenen ve uyanıkken gerçekleştiği görüşündedir; ruhen gerçekleştiğini söyleyen âlimler de bulunur1. Diyanet'in vaaz metninde de kelâmcıların çoğunun Miraç'ın ruh ve bedenle birlikte gerçekleştiği görüşünde olduğu aktarılır7.
Miraç ne zaman gerçekleşti?
TDV İslâm Ansiklopedisine göre en güvenilir rivayetler Miraç'ı Habeşistan hicretlerinden, Hz. Hatice'nin ve Ebû Tâlib'in vefatından sonraya, hicretten yaklaşık bir yıl önceye yerleştirir. Farklı aylar bildiren rivayetler de vardır; ancak Müslümanların çoğu Miraç'ı Recep ayının 27. gecesinde anar1.
Osmanlı'da Miraç gecesinde camiler kandillerle donatılır, ertesi gün camilerde ve tekkelerde Miraç'ı anlatan "mi'râciyye" manzumeleri okunurdu7. Mübarek gecelere "kandil" denmesi de II. Selim döneminde (1566–1574) camilerin aydınlatılmasından gelir6.
Miraç'ta verilenler
Beş vakit namaz. Sahih hadis kaynaklarına göre namaz Miraç'ta önce elli vakit olarak farz kılınmış, Hz. Mûsâ'nın tavsiyesiyle yapılan dualar sonucunda beş vakte indirilmiştir (Buhârî, Salât 1; Müslim, Îmân 259)1. Bu nedenle Miraç gecesi, namazın hayatımızdaki yerini düşünmek için de bir vesiledir.
Bakara sûresinin son âyetleri. İbn Mes'ûd'dan gelen bir rivayette Miraç'ta Bakara sûresinin son âyetlerinin verildiği ve ümmetten Allah'a ortak koşmayanların bağışlanacağının müjdelendiği aktarılır (Müslim, Îmân 279). TDV İslâm Ansiklopedisi, Kur'an âyetlerinin Cebrâil aracılığıyla indirildiğini hatırlatarak bu rivayetin âyetlerin faziletine işaret ettiği şeklinde anlaşılması gerektiğini belirtir1. "Âmenerrasûlü" diye bilinen bu iki âyeti anlamıyla birlikte ölüye okunacak dualar sayfamızda bulabilirsiniz.
Miraç gecesi nasıl değerlendirilir?
Din İşleri Yüksek Kurulu, Hz. Peygamber'in kandil gecelerine özgü bir namaz ya da ibadet şeklinden söz etmediğini; bu gecelerin tövbe, dua, Kur'an okuyup anlamaya çalışma, kaza ya da nafile namaz ve kişinin hayatını gözden geçirmesiyle değerlendirilebileceğini belirtir. Kandili izleyen gün oruç tutmak da güzel görülmüştür5.
- Miraç'ın namazla ilişkisini düşünerek kıldığımız namazları gözden geçirmek; vaktinde kılmaya niyet etmek.
- İsrâ sûresinin ilk âyetlerini ve Necm sûresinin Miraç'ı anlatan âyetlerini mealiyle okumak.
- Bakara sûresinin son iki âyetini okumak ve anlamı üzerine düşünmek.
- Kaza ya da nafile namaz kılmak; anne babamız ve merhumlarımız için dua etmek.
Bu gecede merhumlarımız için
Diyanet'e göre okunan Kur'an'ın ve yapılan hayrın sevabı merhuma bağışlanabilir ve onun bundan yararlanacağı umulur9. Miraç gecesinde merhumlarınız için Bakara'nın son iki âyetini, Fâtiha'yı, İhlâs'ı ya da Yâsîn-i Şerîf'i okuyup sevabını bağışlayabilirsiniz.
Kabir ziyareti belli bir geceye bağlı değildir. Ziyarette selam vermek, dua etmek ve Kur'an okumak uygundur; kabirleri öpmek, mum yakmak, bez bağlamak ise tevhid inancına aykırıdır8. Merhum adına faydası süren bir iyilik yapmak isterseniz sadaka-i câriye rehberine göz atabilirsiniz.
Merhumlarımızı anan Miraç mesajları
Bu mesajları Kevser olarak biz yazdık; hiçbirini hadis ya da bir büyüğümüze ait söz olarak sunmuyoruz.
- Miraç Kandiliniz mübarek olsun. Namazın farz kılındığı Miraç'ı andığımız bu gecede aramızdan ayrılan sevdiklerimizi de dualarımıza katalım.
- Bu gece bir Âmenerrasûlü de anne babalarımız ve bütün geçmişlerimiz için olsun. Rabbim rahmetiyle muamele eylesin.
- Rabbim merhumlarımızın kabirlerini nurla, geride kalanların gönlünü huzurla doldursun. Hayırlı kandiller.
- Sevdiklerinden ayrı ilk Miraç'ını karşılayan dostlarımıza sabır diliyoruz. Ruhlarına birer Fâtiha gönderelim.
- Kandilimiz mübarek olsun. [Merhumun adı] için açtığımız dua köşesine bir Fâtiha da sizden: [bağlantı]
Mesajınızı resim olarak paylaşmak isterseniz kandil kartı sayfasında merhumunuzun adını yazıp bu mesajlardan birini seçebilir, kartı indirip WhatsApp'ta gönderebilirsiniz.
Sık sorulanlar
Miraç Kandili 2027'de ne zaman?
Diyanet İşleri Başkanlığının takvimine göre Miraç Kandili 4 Ocak 2027 Pazartesi akşamıdır (Recep'in 27. gecesi). Hicrî takvim kısa olduğu için 2027'de ikinci bir Miraç Kandili daha vardır: 24 Aralık 2027 Cuma akşamı.
2027'de neden iki Miraç Kandili var?
Hicrî yıl güneş yılından yaklaşık on bir gün kısadır. Bu yüzden Recep ayı 2027'de hem Ocak başına hem Aralık sonuna denk gelir ve Miraç Kandili aynı milâdî yıl içinde iki kez idrak edilir.
Miraç'ta neler verildi?
Sahih hadis kaynaklarına göre beş vakit namaz Miraç'ta farz kılınmıştır. Bir rivayette Bakara sûresinin son âyetlerinin ve Allah'a ortak koşmayanların bağışlanacağı müjdesinin de verildiği aktarılır; TDV İslâm Ansiklopedisi bu rivayetin âyetlerin faziletine işaret ettiği şeklinde anlaşılması gerektiğini belirtir.
Miraç bedenen mi, ruhen mi gerçekleşti?
TDV İslâm Ansiklopedisine göre kelâm ve hadis âlimlerinin çoğunluğu Miraç'ın bedenen ve uyanıkken gerçekleştiği görüşündedir; ruhen gerçekleştiğini söyleyen âlimler de vardır. Diyanet'in vaaz metninde de kelâmcıların çoğunun Miraç'ın ruh ve bedenle gerçekleştiği görüşünde olduğu aktarılır.
Miraç gecesi ne yapılır?
Bu geceye özgü bir namaz şekli yoktur. Din İşleri Yüksek Kurulu kandil gecelerinin tövbe, dua, Kur'an okuma, kaza ya da nafile namaz ve kişinin kendini gözden geçirmesiyle değerlendirilebileceğini belirtir. Miraç'ın namazla ilişkisi düşünülerek namazları vaktinde kılmaya niyet etmek güzel bir başlangıç olabilir.
Kaynaklar
- Salih Sabri Yavuz, "Mi'rac", TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 30 (2005), s. 132–135.
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu: İsrâ sûresi 1. âyet, Diyanet meali.
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu tefsiri: Necm sûresi 5–18. âyetler.
- Diyanet İşleri Başkanlığı: Dini Günler (2027 sekmesi).
- Din İşleri Yüksek Kurulu: Kandil gecelerine ait özel bir namaz veya ibadet şekli var mıdır? Mübarek geceleri nasıl değerlendirmek gerekir? (12.07.2017)
- Nebi Bozkurt, "Kandil", TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 24 (2001), s. 300–301.
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü: Vaaz projeleri, "Miraç Kandili" (PDF).
- Din İşleri Yüksek Kurulu: Kabir ziyaretinin adabı nedir? (12.07.2017)
- Din İşleri Yüksek Kurulu: Yapılan hayrın veya okunan Kur'an'ın sevabı ölen kimseye bağışlanabilir mi?