Üç Aylar 2026–2027

"Üç aylar", hicrî takvimin yedinci, sekizinci ve dokuzuncu ayları olan Recep, Şaban ve Ramazan'ı birlikte anlatan bir tabirdir. Bu aylarda Regaib, Miraç, Berat ve Kadir geceleri yer alır; bunların en önemlisi, Kur'an'ın indirilmeye başlandığı Kadir gecesidir¹. Pek çok aile için üç aylar aynı zamanda aramızdan ayrılan sevdiklerimizi daha sık andığımız, onlar için dua ettiğimiz bir dönemdir.

2026–2027 Üç Aylar takvimi

Diyanet İşleri Başkanlığının yayımladığı takvime göre 2026–2027 Üç Ayları 10 Aralık 2026 Perşembe günü başlar ve 2027 Ramazan Bayramı'yla sona erer⁵. Kandil geceleri, tabloda yazan günün akşamıdır; hicrî takvimde gün, akşamla başlar¹⁰.

Hicrî yıl, güneş yılından yaklaşık on bir gün kısa olduğu için Üç Aylar her yıl biraz daha erken gelir. Bir sonraki Üç Aylar 29 Kasım 2027 Pazartesi başlar; 2027'nin Regaib Kandili 2 Aralık Perşembe, ikinci Miraç Kandili de 24 Aralık Cuma akşamıdır⁵. Yılın bütün dinî günleri için 2026–2027 kandiller ve dini günler sayfasına bakabilirsiniz.

Recep, Şaban ve Ramazan ne anlama gelir?

Recep. Kelime, "saygı duymak, tazim göstermek" anlamındaki bir kökten gelir. Recep, savaşın yasak olduğu dört haram aydan biridir; Hz. Peygamber haram ayları Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep olarak saymıştır. Câhiliye döneminde bu ayda silah sesi duyulmadığı için Recep'e "sağır ay" anlamında "esamm" da denirdi².

Şaban. "Dağılmak, gruplara ayrılmak" anlamındaki bir kökten gelir. Bir açıklamaya göre kabileler, haram ay olan Recep'ten sonra dağıldıkları için bu adı almıştır; Recep ile Ramazan'ı birbirinden ayırdığı için bu adın verildiği de söylenir³. Hz. Peygamber'in Şaban ayının çoğunu oruçla geçirdiği sahih hadis kaynaklarında aktarılır (Buhârî, Savm 52; Müslim, Sıyâm 176–177)³.

Ramazan. Adı, şiddetli sıcak anlamına gelen bir kökten gelir ve İslâm öncesine dayanır; "günahları yakan ay" yorumu sonradan yapılmıştır⁴. Ramazan, Kur'an'ın indirildiği ve orucun farz kılındığı aydır (Bakara 2/185)¹¹.

Üç aylar duası ve kaynağı

Recep ayı girince okunması yaygın olan dua şudur:

Allâhümme bârik lenâ fî Recebin ve Şa'bâne ve belliğnâ Ramazân.
"Allah'ım, Recep ve Şaban'ı bize mübarek kıl ve bizi Ramazan'a ulaştır."

Bu dua Ahmed b. Hanbel'in Müsned'inde (I, 259) ve Taberânî'nin el-Mu'cemü'l-evsat'ında geçen bir rivayete dayanır. TDV İslâm Ansiklopedisi rivayetin zayıf kabul edildiğini, bununla birlikte Recep ayının faziletiyle ilgili rivayetler arasında en çok itibar edilenlerden biri olduğunu belirtir¹². Diyanet'in oruçla ilgili sık sorulan sorular kitapçığı da duayı Müsned'deki künyesiyle aktarır⁶. Kısacası bu duayı okumakta bir sakınca yoktur; yalnızca sahih bir hadis gibi sunmamak gerekir.

Bu aylarda neler yapılabilir?

Oruç. Diyanet'e göre Hz. Peygamber Recep ve Şaban aylarında diğer aylardan daha fazla nafile oruç tutmuş, fakat Ramazan dışında hiçbir ayı baştan sona oruçla geçirmemiştir (Buhârî, Savm 52–53; Müslim, Sıyâm 173–179). Bu nedenle Recep ve Şaban'ı aralıksız oruçla geçirmenin dinî bir dayanağı yoktur; sağlığı elveren kişi gücü ölçüsünde nafile oruç tutabilir⁶. "Üç aylar orucu" diye ayrı bir oruç da hadislerde tavsiye edilen nafile oruçlar arasında yer almaz¹. Diyanet'e göre Ramazan'ı "karşılamak" niyetiyle bir iki gün önceden oruç tutmak mekruhtur; Hz. Peygamber Ramazan'ın bir iki gün önceden oruçla karşılanmamasını istemiş, o günlere denk gelen bir orucu âdet edinmiş olanları bunun dışında tutmuştur (Buhârî, Savm 14; Müslim, Sıyâm 21)⁶.

Kandil geceleri. Din İşleri Yüksek Kurulu, Hz. Peygamber'in kandil gecelerine özgü bir namaz ya da ibadet şeklinden söz etmediğini belirtir. Bu gecelerin; kişinin hayatını gözden geçirmesi, tövbe ve dua etmesi, Kur'an okuyup anlamaya çalışması, kaza ya da nafile namaz kılması için bir fırsat olarak değerlendirilebileceğini, ertesi gün oruç tutmanın da güzel görüldüğünü ifade eder⁷.

Gelenek. Bu gecelere "kandil" denmesi, II. Selim döneminde (1566–1574) camilerin aydınlatılıp minarelerde kandiller yakılmasından gelir. TDV İslâm Ansiklopedisi kandil gecelerindeki etkinliklerin doğrudan bir dinî emir değil, Müslüman toplumların geleneği olduğunu, uydurma rivayetlere dayanan uygulamaların ise tasvip edilmediğini belirtir¹⁰.

Dayanağı olmayan bazı inanışlar

• "Recep Allah'ın ayıdır, Şaban benim ayımdır, Ramazan ümmetimin ayıdır" diye aktarılan ve Şaban'ı "Peygamber'in ayı" diye öven sözün aslı bulunamamıştır¹³.
• Üç aylarda vefat edenlerin kabirde sorgulanmayacağı inancının dinî bir dayanağı yoktur¹.
• Bu aylara özgü belirli rekâtlı nafile namazlar ya da özel ibadet biçimleri belirlenmemiştir¹⁷.

Üç Aylarda merhumlarımızı anmak

Merhumlarımız için dua etmek ve hayır yapmak belirli bir aya ya da geceye bağlı değildir; her zaman yapılabilir. Yine de mübarek aylar, sevdiklerimizi hatırlamak için güzel bir vesiledir.

• Dua ve Kur'an. Diyanet, okunan Kur'an'ın ve yapılan hayrın sevabının merhuma bağışlanabileceğini ve onun bundan yararlanacağının umulduğunu belirtir⁹. Okuyabileceğiniz sûreler ölüye okunacak dualar sayfasında, Yâsîn'in tamamı Yâsîn-i Şerîf sayfasındadır.
• Sadaka-i câriye. Faydası süren bir hayır, kişinin ölümünden sonra da sevap kazandırmaya devam eden üç şeyden biridir. Merhum adına yapılabilecek hayırları sadaka-i câriye rehberinde topladık.
• Kabir ziyareti. Din İşleri Yüksek Kurulu kabir ziyaretini belli bir güne bağlamaz; ziyaretin ölümü hatırlamak ve ibret almak için tavsiye edildiğini, ölüye dua etmenin ve Kur'an okuyup sevabını bağışlamanın uygun olduğunu belirtir. Hz. Peygamber'in geceleri Bakî' mezarlığına gidip dua ettiği aktarılır (Müslim, Cenâiz 102). Kabirleri öpmek, mum yakmak, bez bağlamak ise tevhid inancıyla bağdaşmaz⁸.
• Birlikte dua. Kandil mesajınızla birlikte merhumunuzun dua köşesinin bağlantısını da paylaşabilirsiniz; ailenizden ve dostlarınızdan gelen Fâtihalar aynı yerde görünür.